Perinatoloji (Riskli Gebelik)
Perinatoloji (Riskli Gebelik Uzmanlığı) Nedir?
Perinatoloji; gebelik öncesinden başlayarak gebelik süreci, doğum ve lohusalık dönemine kadar anne ve bebekte oluşabilecek sağlık sorunlarıyla ilgilenen tıp dalıdır. Özellikle yüksek risk taşıyan gebeliklerde ortaya çıkabilecek olumsuz durumların erken dönemde tespit edilmesi, doğru tanı konulması ve gerekli tedavi süreçlerinin planlanmasını hedefleyen ileri bir uzmanlık alanıdır. Perinatoloji hakkında daha kapsamlı bilgi edinmek için yazımızı incelemeye devam edebilirsiniz.
Perinatolog veya Perinatoloji Uzmanı Kimdir?
Perinatolog; kadın hastalıkları ve doğum uzmanlığı eğitimini tamamladıktan sonra yaklaşık 3 yıl süren ek bir eğitim alarak riskli gebeliklerin takibi ve yönetimi konusunda uzmanlaşan hekimlere verilen unvandır.
Bu uzmanlık dalı, gebelik sürecinde oluşabilecek komplikasyonların erken tanısı, önlenmesi ve gerekli durumlarda tedavisini kapsar. Bu nedenle yalnızca riskli gebeliklerde değil, sağlıklı ilerleyen gebeliklerde de değerlendirme amacıyla perinatoloji uzmanına başvurulması önerilir. Hatta ideal olan, gebelik planlayan bireylerin bu sürece başlamadan önce danışmanlık almasıdır.
Riskli Gebelik Nedir?
Riskli gebelik; anne veya bebeğin sağlığını etkileyebilecek komplikasyonların görülme ihtimalinin yüksek olduğu gebelikleri ifade eder.
Aşağıda, gebelik sürecinde risk artışına neden olabilecek bazı durumlar yer almaktadır:
- 35 yaş ve üzerindeki gebelikler (ileri anne yaşı)
- 18 yaş altı gebelikler (adolesan gebelik)
- Anne adayında mevcut kronik hastalıklar (hipertansiyon, diyabet, romatizmal hastalıklar vb.)
- Obezite
- Önceki gebeliklerde komplikasyon öyküsü (örneğin preeklampsi)
- Bebeğe ait doğumsal anomalilerin varlığı
- İki veya daha fazla sezaryen öyküsü
- İkiz veya üçüz gibi çoğul gebelikler
- Akraba evliliği
- Tüp bebek (IVF) yöntemi ile oluşan bazı gebelikler
Tüm gebeliklerde kadın doğum uzmanları tarafından çeşitli tarama ve kontroller yapılır. Bunlar arasında:
- İkili tarama testi
- Üçlü tarama testi
- Gebelikte diyabet taraması
- Ultrason ile düzenli takip
Gebelik süreci sorunsuz ilerlese bile, olası risklerin değerlendirilmesi amacıyla her anne adayının perinatoloji uzmanına en az iki kez (11-14. haftalar ile 20-24. haftalar arasında) başvurması önerilir.
Bu değerlendirmeler sonucunda anne veya bebeğe ait herhangi bir risk tespit edilirse, gebelik süreci perinatoloji uzmanı tarafından yakından takip edilir.
Önceki Gebelikten Kaynaklanabilecek Riskler Nelerdir?
Anne adayının geçmiş gebeliklerinde yaşadığı bazı durumlar, mevcut gebelik için risk oluşturabilir. Bunlar şu şekilde sıralanabilir:
- Daha önce düşük yapmış olmak
- Tekrarlayan gebelik kayıpları yaşamak
- Önceki gebelikte erken doğum öyküsü bulunması
- Aşırı iri bebek doğurmuş olmak
- Gebeliğin son döneminde bebek kaybı yaşanmış olması
- Önceki doğumda aşırı kanama görülmesi
- Rahim yırtılması öyküsü
- Myom ameliyatı geçirmiş olmak
- Rahim içi perde (septum) ameliyatı öyküsü
- Dış gebelik geçirmiş olmak
Mevcut Gebelikte Ortaya Çıkabilecek Riskler Nelerdir?
Devam eden gebelik sürecinde oluşabilecek bazı risk durumları şunlardır:
- Düşük tehdidi veya kanama varlığı
- Tarama testlerinde riskli sonuçlar elde edilmesi
- Çoğul gebelik (ikiz, üçüz vb.)
- Rahim ağzı yetmezliği (servikal yetmezlik)
- Erken doğum riski
- Bebeğin rahim içindeki duruş bozuklukları
- Bebeğe ait yapısal anomaliler
- Amniyon sıvısının normalden fazla olması (polihidramnios)
- Amniyon sıvısının normalden az olması (oligohidramnios)
- Rh uyuşmazlığına bağlı gelişen sorunlar
- Bebeğin gelişim geriliği
- Bebeğin normalden fazla kilolu olması
- Anne adayında myom bulunması
- Anne adayında hipertansiyon görülmesi
Doğuma İlişkin Riskler Nelerdir?
Doğum sırasında ortaya çıkabilecek bazı riskler de bulunmaktadır:
- Doğum sırasında aşırı kanama riski
- Rahmin alınması (histerektomi) ihtimali
- Çoğul doğumlar (ikiz, üçüz vb.)
- Önceki doğumlarda yaşanan komplikasyonlar
- Plasentanın önde yerleşmesi (plasenta previa)
- Plasentanın rahim duvarına anormal şekilde yapışması (plasenta akreata)
