Sık Görülen Ama Az Bilinen Bir Sorun: Polikistik Over Sendromu (PKOS) Nedir, Nasıl Başa Çıkılır?
Son yıllarda çevrenizdeki kadınlardan, kız kardeşinizden veya arkadaşlarınızdan sık sık "Bende kist varmış", "Yumurtalıklarım tembelmiş" veya "Ne yapsam kilo veremiyorum" cümlelerini duyuyor olabilirsiniz. Modern çağda, özellikle de genç kadınlarda en sık rastlanan üreme ve hormon sağlığı sorunlarından biri Polikistik Over Sendromu, yani kısa adıyla PKOS'tur. Bu hastalık sadece üremeyi değil, kadının tüm fiziksel ve psikolojik sağlığını etkileyen bir sendromdur.
PKOS, sanılanın aksine sadece yumurtalıklarda birkaç kist olması durumu değildir; temelde ciddi bir metabolik ve hormonal dengesizliktir. Çoğu PKOS hastasında altta yatan ana sorun "İnsülin Direnci"dir. İnsülin direnci arttıkça yumurtalıklar gereğinden fazla erkeklik hormonu (testosteron) üretir. Bu durum da yumurtlamayı engeller ve yumurtalıklarda inci kolyesi gibi dizilmiş minik, iyi huylu kistlerin (çatlayamayan yumurtaların) birikmesine yol açar.
Peki PKOS kendini nasıl belli eder? En yaygın belirtileri; aylarca adet görememe veya yılda 3-4 kez gibi çok seyrek adet görme, çene ve göbek bölgesinde erkek tipi kalın tüylenme, inatçı sivilceler (akne), saç dökülmesi ve su içse yarayacak kadar zor kilo vermektir. Bu belirtiler, genç bir kadının özgüvenini derinden sarsabilir ve depresyona bile yol açabilir. Ayrıca "Acaba ileride çocuğum olmayacak mı?" korkusu da cabasıdır.
Eğer bu belirtilerden birkaçı sizde varsa, vakit kaybetmeden bir kadın hastalıkları ve doğum uzmanına başvurmalısınız. Ultrason muayenesi ve adetinizin 2. veya 3. günü yapılacak hormon testleri ile teşhis kolayca konur.
İyi haber şu: PKOS ömür boyu çekmek zorunda olduğunuz bir çile değildir, doğru yaklaşımla tamamen yönetilebilir! "Çocuğum olmaz" korkusunu bir kenara bırakın; PKOS kısırlık demek değildir, sadece yumurtlama tedavisiyle biraz desteğe ihtiyacınız olabilir. Tedavinin en büyük ve en kalıcı ayağını ise kesinlikle yaşam tarzı değişiklikleri oluşturur. Karbonhidratı ve paketli gıdayı azaltan bir diyet, düzenli egzersiz ve kilonuzun sadece %5'ini bile vermek, yumurtlamayı mucizevi bir şekilde geri getirebilir. Gerekli durumlarda doktorunuz adet düzenleyici doğum kontrol hapları, insülin direncini kıran ilaçlar veya inositol gibi takviyelerle size destek olacaktır. Kendinizi suçlamayı bırakın, bedeninizi anlayın ve doğru tedaviyle kontrolü yeniden elinize alın.
